Σκέψεις με αφορμή την προβολή της ταινίας «Tomboy» στο κατειλημμένο αυτοδιαχειριζόμενο έδαφος «Αγρός»

«Κι ύστερα, τι παράξενα που θα ήταν, αν μπορούσαμε να αλλάξουμε κεφάλι και να φορέσουμε, για μια στιγμή, το κεφάλι κάποιου άλλου…»
Βιρτζίνια Γουλφ

Αυτό αποπειράται να κάνει το δεκάχρονο παιδί στην ταινία «Tomboy» (1). Η οικογένειά του -η αδερφή του, ο μπαμπάς και η κυοφορούσα το τρίτο τους παιδί μαμά- μετακομίζει σε ένα προάστιο της Γαλλίας και το ίδιο καλείται να ενταχθεί (2) σε μια νέα γειτονιά, σε μια νέα παρέα, σε ένα νέο σχολείο. Η είσοδος στο νέο περιβάλλον θα είναι και μια μετάβαση «στο κεφάλι κάποιου άλλου», μια διάβαση στο «ανάμεσα» των φύλων, μια περιδιάβαση στον έμφυλα συγκροτημένο και συγκροτούμενο κόσμο, μια παράβαση των κανόνων αυτού και, εν τέλει, μια κατάβαση στη ζοφερή κι αμείλικτη ελεγκτικότητα των συνομηλίκων και των ενηλίκων.
Ενώ αναγνωρίζεται ως κορίτσι και από τα τρία μέλη της οικογένειας, το ίδιο επιλέγει ανιχνευτικά, αυθόρμητα και διστακτικά να αυτοπαρουσιαστεί στα παιδιά της γειτονιάς ως αγόρι. Το κοντοκουρεμένο του κεφάλι και το -αναγιγνώσκον κοινωνικά ως αγορίστικο- ντύσιμο της φαρδιάς μπλούζας και βερμούδας καθιστούν πιο εύκολη την αποδοχή του ως τέτοιου, η οποία γίνεται αδιαμφισβήτητη από την υιοθέτηση συμπεριφορών- κατά μίμηση των υπόλοιπων αγοριών της παρέας- που επιτελούν την αρρενωπότητα: φτύσιμο σάλιου σε δημόσια θέα, αφαίρεση της μπλούζας λόγω ιδρώτα, κατούρημα σε όρθια στάση, συμμετοχή σε παιχνίδια ποδοσφαίρου και πάλης, υπεράσπιση της «ανυπεράσπιστης» μικρής αδερφής…
Ως εκ τούτου, ο τίτλος της ταινίας απέχει από τη συνηθισμένη χρήση της λέξης «αγοροκόριτσο», αυτή δηλαδή που αποδίδεται στο κορίτσι το οποίο υιοθετεί συμπεριφορές «αγορίστικες», χωρίς ωστόσο να περνάει εξολοκλήρου στην άλλη πλευρά, χωρίς να διαρρηγνύει τα κοινωνικά καθορισμένα έμφυλα όρια. Εδώ η λέξη φαίνεται να θέλει να αποδώσει τη διττή ταυτόχρονη εμφυλοποίηση: από τη μια η οικογένεια αρνείται να θεαθεί κάτι άλλο πέρα από το ότι «είναι κορίτσι», από την άλλη πλευρά το ίδιο το παιδί οικειοποιείται -σταδιακά και όχι χωρίς κραδασμούς εσωτερικούς κι εξωτερικούς- μιαν άλλη οπτική γωνία θέασης του εαυτού, αυτή του «αγοριού», που το οδηγεί στην αντίστοιχη επιτέλεση.
Όταν η μητέρα διαπιστώνει το «ψέμα της κόρης της» αποφασίζει «για το καλό της» να εκθέσει το «πραγματικό» της φύλο στα παιδιά, να αποκαταστήσει την έμφυλη τάξη των πραγμάτων και των σωμάτων, να τιμωρήσει την λιποταξία από το φύλο. Το παιδί σέρνεται να μεταμεληθεί και να αυτοπαρουσιαστεί ξανά.
Το αμήχανο βλέμμα του, η αυτοσυγκρατούμενη στάση του κορμιού που έχει ενδυθεί βίαια- και μάλιστα πάνω από τα ήδη φορεμένα καθημερινά του ρούχα- το φόρεμα (3), η σύνολη σιωπηρή εξωλεκτική συμπεριφορά του κραυγάζουν το επίπονο ενσώματο βίωμα ότι δεν χωρά σε έναν κόσμο που οργανώθηκε για να αποκλείει την έμφυλη ετερότητα. Η ταινία τελειώνει με την λεκτική εκφορά του «πραγματικού» ονόματος του παιδιού απέναντι στη φίλη του που το ρωτά «πώς σε λένε» κι ίσως αυτό να αποτελεί την αποδοχή της ήττας και της υποταγής του στον κόσμο που συμπυκνώνει, περιορίζοντας, το φαντασιακό πλούτο των αναρίθμητων επιλογών του στο δίλημμα-μονόδρομο «ζήσε ως κορίτσι, αφού έτσι γεννήθηκες ή σαν αγόρι-όχι ωστόσο ως αγόρι, αφού δεν μπορείς να γίνεις ποτέ τέτοιο».
Κι όμως, αν το άφηναν να διασχίσει τις τροπικότητες των φύλων χωρίς διαχωριστικές γραμμές κι έξω από την καταπιεστική δυαδικότητά του, αν το άφηναν να περπατήσει παιχνιδιάρικα στο συνεχές των φύλων, μέχρι να μην έχει σημασία πια η έννοια του φύλου, νέους κοινωνικούς δρόμους ποικιλομορφίας και πολλαπλότητας θα περιδιάβαινε, αποκτώντας πρόσβαση σε ένα αυτόνομο και αυτοδιατιθέμενο καθεστώς ύπαρξης, μακρυά και πέρα από τα ψευτοδιλήμματα του πατριαρχικού κόσμου, έξω από την εξουσία του φύλου.

Να τον ρηγματώσουμε
Να τον θρυμματίσουμε

(1)Η μετάφραση στα ελληνικά το αποδίδει ως «αγοροκόριτσο» και στα αγγλικά ως «boyish girl».
(2)Η λέξη επιλέχθηκε για να δηλώσει την προσδοκία της οικογένειας και του παιδιού να «τοποθετηθεί μέσα» στο νέο περιβάλλον, να «ενσωματωθεί».
(3)Το φόρεμα αποτελεί το απολύτως ταιριαστό σκέπασμα του υποτελούς θηλυκού σώματος και γι’ αυτό δεν έχει γίνει ποτέ οικειοποίησιμο από τον δυτικό κόσμο ως δυνατή επιλογή του κυρίαρχου άρρενος σώματος.

Προβολή την Πέμπτη 23/7 στις 9:00μ.μ. στην κατάληψη Αγρός

“Tomboy” (2011)
Ένα δεκάχρονο παιδί διασχίζει τις τροπικότητες των φύλων κι έρχεται αντιμέτωπο με τα όριά τους…


σε έναν κόσμο επιβολών και διαχωρισμών έμφυλων, ηλικιακών, φυλετικών και ταξικών
σε έναν κόσμο που δε μας χωράει και δεν τον χωράμε
Να σταθούμε απέναντι
Να επιτεθούμε
μέχρι την ολική καταστροφή του.

Πέμπτη 16/7 στις 7:30μ.μ. – Μικροφωνική συγκέντρωση αλληλεγγύης στην κατάληψη Δερβενίων κεντρικά του πάρκου τρίτση

Την Πέμπτη 16/7 στις 7:30 το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί μικροφωνική συγκέντρωση αλληλεγγύης στην κατάληψη Δερβενίων, κεντρικά του πάρκου τρίτση (στο συντριβάνι). Κατα τη διάρκεια της συγκέντρωσης θα διαβαστεί και θα μοιραστεί το παρακάτω κείμενο:

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΔΕΡΒΕΝΙΩΝ

Ξημερώματα της Παρασκευής 26/6 στην περιοχή των Εξαρχείων πραγματοποιήθηκε εκκένωση της κατάληψης Δερβενίων 56 καθώς και διπλανής στεγαστικής κατάληψης από κρατικές κατασταλτικές  δυνάμεις. Το ίδιο βράδυ, έπειτα από συγκέντρωση αλληλεγγύης στην πλατεία Εξαρχείων, εκατοντάδες συντρόφισσες και σύντροφοι πραγματοποίησαν πορεία προς την κατάληψη Δερβενίων 56, γκρεμίζοντας τον τοίχο που είχε χτιστεί στην είσοδο της κατάληψης έπειτα από την εκκένωσή της. Τις επόμενες μέρες πραγματοποιήθηκαν πολύμορφες κινήσεις αλληλεγγύης στη Δερβενίων 56 -πορείες, συγκεντρώσεις, συναυλίες, παρεμβάσεις, συγκρούσεις με αστυνομικές δυνάμεις, κείμενα και πανό αλληλεγγύης- που συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

 Η κατάληψη Δερβενίων 56 δημιουργήθηκε το Σεπτέμβριο του 2015 για να στεγάσει αρχικά δομές αλληλεγγύης σε μετανάστες και μετανάστριες (συλλογικές κουζίνες, συλλογή τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης, μαθήματα αυτομόρφωσης και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη). Όλα αυτά τα χρόνια πραγματοποιήθηκαν στην κατάληψη πολιτικές εκδηλώσεις (αντιφασιστικές, αντισεξιστικές, εκδηλώσεις ενάντια στα κυρίαρχα αναπτυξιακά σχέδια, συζητήσεις, προβολές), φιλοξενήθηκαν στον χώρο της πολλές αντιεξουσιαστικές-αναρχικές ομάδες, ενώ πλήθος δράσεων αλληλεγγύης σε μετανάστες/στριες και καταλήψεις έχουν εκκινήσει από την κατάληψη. Το δε διάστημα της καραντίνας η κατάληψη παρέμεινε ενεργή, δημιουργώντας παράλληλα δομή αλληλοβοήθειας για όσους/ες/α είχαν ανάγκη, χωρίς διαχωρισμούς και μακριά από λογικές φιλανθρωπίας.

Η εκκένωση της κατάληψης Δερβενίων 56 επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο την κρατική επίθεση στους ακηδεμόνευτους αγώνες και τα εγχειρήματά τους. Οι καταλήψεις της αντεξουσίας βρίσκονται διαχρονικά στο στόχαστρο της εξουσίας. Ιδιαίτερα μετά τα εξεγερσιακά γεγονότα του Δεκέμβρη του 2008, με το πλήθος και τη δυναμική στα προτάγματά τους, αποτελούν σταθερό κατασταλτικό διακύβευμα και η εκκένωσή τους προωθείται συστηματικά από κάθε κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια απονοηματοδότησης και στοχοποίησης των αντιεξουσιαστικών και αναρχικών χώρων, αντιλήψεων και πρακτικών.

Οι εκκενώσεις που έχει πραγματοποιήσει η μόλις ενός χρόνου κυβέρνηση της Ν.Δ.  βρίσκονται στην ίδια κατεύθυνση. Επιχειρεί να σαρώσει οποιονδήποτε χώρο στον οποίο συναντιούνται και οργανώνονται οι αρνήσεις, οι αντιστάσεις, οι άμυνες και οι επιθέσεις μας. Οι τωρινοί πολιτικοί διαχειριστές, πατώντας πάνω στο ερημοποιημένο από κοινωνικές αντιστάσεις έδαφος, για το οποίο συνέβαλε τα μέγιστα η προηγούμενη αριστερή πολιτική διαχείριση, συνεχίζουν αδιάλειπτα το έργο των προκατόχων τους ενάντια στους κατειλημμένους χώρους, αλλά και σε ευρύτερα κοινωνικά κομμάτια: μετανάστριες, φοιτητές, εργαζόμενες και σε όσα επιμένουν να αντιστέκονται στη λεηλασία της ζωής τους, επιχειρώντας να επιβάλουν «κοινωνική σιγή νεκροταφείου», για την απρόσκοπτη εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών τους. Συνέχεια στην κατάργηση στοιχειωδών εργασιακών κεκτημένων. Εφαρμογή μεγάλων αναπτυξιακών έργων, όπως οι εξορύξεις υδρογονανθράκων στην Ήπειρο και η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στα Άγραφα και σε εκατοντάδες άλλα σημεία στον ελλαδικό χώρο, που σηματοδοτούν άγρια λεηλασία γης, θάλασσας και αέρα, «εξευγενισμός» και τουριστικοποίηση σε πολλές γειτονιές της μητρόπολης, εμπορευματοποίηση και περιφράξεις για τους λιγοστούς ελεύθερους χώρους. Αυστηροποίηση και διεύρυνση του ποινικού κώδικα. Κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, διόγκωση των σωμάτων ασφαλείας, απαγόρευση διαδηλώσεων και άγρια καταστολή απέναντι σε κοινωνικές αντιστάσεις. Αντιμεταναστευτικές πολιτικές εγκλεισμού χιλιάδων μεταναστριών και μεταναστών σε κλειστά στρατόπεδα «φιλοξενίας» και αορατοποίησής τους, απελάσεις, δολοφονίες στα σύνορα και στο Αιγαίο. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η εκκίνηση της κατασταλτικής πολιτικής της σημερινής κυβέρνησης έγινε με εκκενώσεις καταλήψεων στέγης μεταναστριών και μεταναστών, κάνοντας σαφές πως οποιαδήποτε κίνηση να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους, μακριά από την κρατική εποπτεία και τη διαμεσολάβηση θεσμικών παραγόντων, οποιαδήποτε προσπάθεια εγγύτητας μεταξύ αυτών και των «ντόπιων», κάθε σχέση βασισμένη στην αλληλεγγύη χωρίς διαχωρισμούς, θα πρέπει να καταστέλλεται.

Το επικοινωνιακό σόου του προηγούμενου διαστήματος με το τελεσίγραφο Χρυσοχοΐδη, έληξε άδοξα μετά το πλήγμα που δέχτηκε η κυβέρνηση με τον εξευτελισμό των αστυνομικών δυνάμεων από τους/τις/τα αντιστεκόμενους/ες/α στις καταλήψεις του Κουκακίου-, κι αυτό οδήγησε στην προσωρινή παύση των εκκενώσεων. Ωστόσο, η επίθεση επανέρχεται εν μέσω καραντίνας με την εκκένωση της κατάληψης μεταναστ(ρι)ών στη Θεμιστοκλέους 58 στα Εξάρχεια, της κατάληψης μεταναστ(ρι)ών του κτιρίου Γκίνη στο Πολυτεχνείο και την απόπειρα φίμωσης της κινηματικής δομής ESPIV.

Άλλωστε, η επιβολή της καραντίνας των τελευταίων μηνών ήταν βούτυρο στο ψωμί του κράτους για να προωθήσει ανενόχλητο τα σχέδιά του. Έχοντας σχεδόν υπό τον απόλυτο έλεγχό του κανάλια, ραδιόφωνα και εφημερίδες προωθεί μια μιντιακή προπαγάνδα γκαιμπελικών διαστάσεων, από τη μια ενισχύοντας τη συντηρητικοποίηση και τον εκφασισμό μεγάλων κοινωνικών κομματιών, και από την άλλη επιχειρώντας να καλλιεργήσει τον φόβο στα αντιστεκόμενα και αγωνιζόμενα κομμάτια του ευρύτερου ριζοσπαστικού χώρου. Οι περίφημοι 6 λόγοι «δικαιολογημένης» μετακίνησης, η ακατάπαυστη ρητορική περί «ατομικής ευθύνης», οι αστυνομικές επιθέσεις σε πλατείες και η απαγόρευση των διαδηλώσεων επιχειρούν να ενισχύσουν την αποξένωση, την εξατομίκευση και την άνευ όρων παράδοση των ζωών μας στους κρατικούς διαχειριστές, στρώνοντας το έδαφος για ολομέτωπη επίθεση σε όσους/ες/α συνεχίσουν να αντιστέκονται.

Οι καταλήψεις αποτελούν χώρους αντίστασης και αγώνα ενάντια στις κυρίαρχες εξουσιαστικές επιβολές. Είναι τόποι συνάντησης και συνδιαμόρφωσης στη βάση της αντιιεραχίας, της αλληλεγγύης και της αυτοοργάνωσης, μέσα από οριζόντιες διαδικασίες και χωρίς θεσμικές διαμεσολαβήσεις. Είναι απελευθερωμένα εδάφη που αμφισβητούν έμπρακτα τον θεσμό της ιδιοκτησίας και διαχέουν τα προτάγματά τους για την ατομική και κοινωνική χειραφέτηση, τη συλλογική ζωή και δημιουργία, μακριά από κάθε μορφή εξουσίας και διαχωρισμούς. Γι’ αυτό θα βρίσκονται πάντα στο στόχαστρο κάθε εξουσίας.  Γι’ αυτό θα παραμένουν συνειδητά εστίες ανομίας, εχθροί του κράτους, του κεφαλαίου και της πατριαρχίας.

ΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ ΠΑΝΤΟΥ

 ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ – ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ – ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

2 μέρες στο Σινιάλο – Αλληλεγγύη στις καταλήψεις 10 & 11/7

αναδημοσίευση από sinialo.espiv.net

Η κατάληψη Σινιάλο έκλεισε 10 χρόνια ζωής στο Αιγάλεω. Όλα αυτά ήταν χρόνια κορυφαίας συστημικής κρίσης και μάλιστα εξελισσόμενης σε ένα από τα πιο ταξικά προσδιορισμένα προάστια της μητρόπολης. Απώλειες ανθρώπων, απαξίωση της ζωής, λεηλασία του περιβάλλοντος, οικονομικός αποδεκατισμός, ανεκπλήρωτοι αγώνες, πολιτική παραδοπιστία, κοινωνικός εκφασισμός, κρατικός αυταρχισμός. Ένας κόσμος σε γενικευμένη καθίζηση. Μέσα σε όλη αυτή τη δύσκολη συγκυρία, η κατάληψη δεν έπαψε να αποτελεί ένα ανοιχτό εγχείρημα με συγκεκριμένα και αδιαπραγμάτευτα χαρακτηριστικά, ένα εγχείρημα που έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά του στην περιοχή.

Όπως είναι “φυσικό”, μπορεί να μην συμφώνησε και να μην συμφωνεί σύσσωμη η γειτονιά με τα πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του εγχειρήματος, αλλά ο σεβασμός της προς αυτό είναι κάτι παραπάνω από δεδομένος. Κι αυτό γιατί στο βεληνεκές της τοπικής δράσης οι άνθρωποι γνωρίζονται και καθένας κρίνεται σε σχέση, καταρχάς, με το αν πράττει αυτά που πρεσβεύει. Και σ’ αυτό η κατάληψη δε υπολείφθηκε, όχι μόνο ως προς την αποδοχή από τη γειτονιά αλλά και ως προς την κριτική που άσκησε κάθε φορά που αυτή εκφραζόταν στο πλαίσιο ενός επιθετικού μικροαστισμού.

Η κατάληψη Σινιάλο ήταν και είναι φυσική προέκταση του δημόσιου χώρου της πλατείας Παπανικολάου με την διαρκή, αναπόσπαστη και πολύπλευρη παρουσία της. Στο πλαίσιο πάντα, φυσικά, των συνολικών αποπειρών της -μαζί και με άλλα αντίστοιχα εγχειρήματα- για την καθολική κοινωνική απελευθέρωση, την απελευθέρωση όλων των πλευρών της ζωής. Από τον Εσταυρωμένο των “πλατειών” μέχρι το Μπαρουτάδικο του “πατινάζ”, από την Προύσης των σφαγιασθέντων από τους ναζί μέχρι το Βίλατζ των ρατσιστικών επιθέσεων, από του Λιούμη έως τις εργατικές πολυκατοικίες, από τις απολύσεις της Γενικής Ταχυδρομικής επί της Μεγάλου Αλεξάνδρου μέχρι τις διακοπές της ΔΕΗ σε αναξιοπαθούντες επί της Χρ. Σμύρνης, από τον ΟΑΕΔ στην Αναγέννηση μέχρι τον Αγ. Σπυρίδωνα των μεταναστών…

Κι όλα αυτά με μια διαδικασία λήψης αποφάσεων που δεν υπακούει σε καμία συνταγή, μια διαδικασία αυτοοργάνωσης. Παράλληλα με τη δράση στον δρόμο, τα μαθήματα αυτομόρφωσης αποτέλεσαν κι αποτελούν ένα πείραμα πάνω σε μια άλλη, πέρα από την κυρίαρχη, μορφή σχέσης με την ίδια τη γνώση, μια μορφή που αναδιατάσσει το ίδιο το περιεχόμενο της γνώσης. Και ακόμη πιο παράλληλα, τα δημιουργικά εγχειρήματα από μέλη της κατάληψης πλαισίωναν πάντα την πολιτική και κοινωνική της ύπαρξη.

Για όλα αυτά η κατάληψη Σινιάλο στοχοποιείται εν μέσω ενός γενικότερου σχεδίου για την καταστολή κάθε απόπειρας των από τα κάτω να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους. Το εναρκτήριο λάκτισμα δόθηκε από φασίστες που πριν 3 περίπου χρόνια τοποθέτησαν εμπρηστικό μηχανισμό στην κατάληψη προκαλώντας -όχι ανεπίστρεπτες- ζημιές. Το κράτος, επίσημα πια, χωρίς παρακρατικά προσχήματα, δρομολογεί, μέσω της ΔΕΗ και το ξήλωμα όλης της γραμμής ρευματοδότησης της κατάληψης και πάντα σε συνεργασία με την ακροδεξιά δημοτική αρχή, τον σχεδιασμό της καταστολής του εγχειρήματος.

Η υπόθεση αποτροπής της καταστολής είναι μια υπόθεση υπεράσπισης των κοινωνικών αγώνων συνολικά. Κι έτσι πρέπει να αντιμετωπιστεί από όλες και όλους μας ανεξάρτητα από τη συμμετοχή μας ή όχι στην κατάληψη. Στηρίζουμε την κατάληψη για να μείνουμε ζωντανές και ζωντανοί μέσα σε έναν κόσμο που κάνει πολύ λίγα πράγματα για να μην τον μισήσουμε.

*στο πλαίσιο της αλληλεγγύης οργανώνεται ένα 2ήμερο με σκοπό την οικονομική ενίσχυση της κατάληψης προκειμένου να λυθεί το πρόβλημα της ηλεκτροδότησης.

Την Παρασκευή 10 Ιούλη το βράδυ, στον χώρο της κατάληψης θα γίνει μια συζήτηση με θέμα: “κοινωνικό συμβόλαιο και βιοπολιτική, μια ιστορικότητα με συνέχεια”, βασισμένη σε εισήγηση του συντρόφου Δημήτρη Μ. που έχει ασχοληθεί επισταμένως με την όχι και τόσο εξεζητημένη θεματολογία όσο αυτή ακούγεται.

Την επόμενη μέρα, Σάββατο 11 Ιούλη, το βράδυ μια low profile εκδήλωση στην πλατεία μπροστά στην κατάληψη με τον Θαλερό, που θα μοιραστεί το…παλκοσένικο με φίλες και φίλους της κατάληψης.

Πρωτοβουλία αλληλεγγύης στην κατάληψη Σινιάλο